COP 31’i yeşil dönüşüm açısından bir fırsat olarak değerlendirmek gerekiyor.

Avrupa Birliği, küresel savaş, risk ve belirsizliklere rağmen sınırda karbon düzenlemesi takvimini işletmeye devam ediyor. Bu yasal gereksinimlerin özellikle ihracatçılar için ek maliyet yükleri oluşturuyor.  İşte tam bu nedenlerle, bu yıl ülkemiz ev sahipliğinde, kasım ayında Antalya’da yapılacak olan COP 31’i stratejik bir fırsat olarak görüyoruz. Bu kapsamda, TOBB öncülüğünde, “COP 31 Business Forum” oluşturuldu. Biz de COP31’in çalışmalarına katkı sağlamayı hedefliyoruz.

GÜNDEMDE ELEKTRİK VAR

COP31’in ana gündemi “Günlük hayatın elektrifikasyonu” olacak. Bain & Company’nin Küresel Enerji ve Malzeme Görünümü 2026 Raporu’na göre; dünya genelinde elektrik talebinin  2040 yılına kadar yüzde 40-70 arasında artış göstereceğıni, bu artışın da gelişmekte olan ülkelerdeki sanayileşme ve soğutma ihtiyacından kaynaklanacağını söylemek mümkün.

30 MİLYAR  DOLARLIK YATIRIM YAPILACAK

Dünyanın ‘elektrik çağı’na girdiğine dikkat çekmek isterim. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın  2035 Yenilenebilir Enerji Yol Haritası kapsamında koyduğu hedefleri biliyoruz. Dünyanın artan enerji talebi karşısında,  temiz enerji teknolojilerinin büyümesiyle, “Elektrik Çağı’na girdiğimiz ifade ediliyor.  Elektrik iletim altyapısını güçlendirmek amacıyla,  2035 yılına kadar yaklaşık 30 milyar dolarlık şebeke ve iletim yatırımı öngörülüyor.

ENERJİ YATIRIMLARININ ÖNEMİ

Enerji yatırımları stratejik önem taşıyor. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasını da göz önüne aldığımızda, enerji altyapısına ve yenilenebilir enerjiye yönelik yatırımlar  ihracatçı firmalarımız açısından da stratejik önem taşıyor. Bu hedeflerin; enerji arz güvenliğimizi güçlendirmesini, sanayimizin rekabetçiliğini arttırmasını, dışa bağımlılığımızı azaltmasını ve  yeşil dönüşüm sürecinde yeni yatırım ve istihdam alanları  oluşturmasını bekliyoruz.

KÜRESEL BÜYÜME YAVAŞLIYOR

2026’nın ilk yarısını geride bırakırken, küresel ekonomide gerilim ve jeopolitik belirsizlikler  artarak devam ediyor. OECD’nin bu ayın başında yayımladığı “Ekonomik Görünüm Raporu’nda” Orta Doğu kaynaklı enerji risklerinin, küresel büyümeyi yavaşlattığına ve enflasyonist baskıları artırdığına vurgu yapılıyor. Bu noktada OECD, bu yıl küresel büyümenin yüzde 2,8’e gerilemesini bekliyor. Nitekim Avrupa Merkez Bankası (ECB), 25 baz puan olarak 33 ay sonra faiz arttırdı. FED’in faiz kararı da 17 Haziran akşamı açıklanacak.

MERKEZ BANKASI VE SIKILAŞTIRMA

Merkez Bankası para politikalarının da risklere göre şekillenerek ‘sıkılaştırıldığını’ söyleyebiliriz. Ülkemizdeki para politikası kararları da artan jeopolitik risk ve siyasi gelişmelerin yarattığı ekonomik etkilerle birlikte yeniden şekilleniyor. TCMB, politika faizini yüzde 37’de sabit tuttu. Yine merkez bankası rezervlerinde dalgalanmaların yaşandığı bir ayı geride bıraktık. Rezervlerdeki 3 haftalık düşüş serisi sona erdi. Merkez Bankası 22 Mayıs’ta kredi büyümesini sınırlandırmaya yönelik ilave sıkılaştırıcı adımlar attı. KOBİ’lere kullandırılan TL kredilerde büyüme sınırı 0,5 puan düşerek yüzde 4,5, KOBİ dışı firmalara kullandırılan TL kredilerde ise büyüme sınırı 1 puan düşerek yüzde 2 oldu.

ROMANYA VE MACARİSTAN’IN MALİYET AVANTAJI

Üretim maliyetleri firmaları zorlamaya devam ediyor.  200’den fazla çalışan istihdam eden 37 yıllık İstanbul merkezli bir otomotiv yan sanayi şirketinin iflas ettiğine, yine İstanbul merkezli, 100 ülkeye ihracat yapan bir alüminyum firmasının da, yüksek kur, maliyet baskısı ve nakit akışı sorunları nedeniyle iflas ettiğine dikkat çekmek istiyorum.

Artık şunu daha net ifade edebiliriz: Romanya ve Macaristan’daki üretim maliyetleri ülkemizde üretim maliyetinin neredeyse yarısı düzeyinde.

Hatta gündemde önemli bir yer bulan Çinli BYD firmasının, Türkiye’deki yatırımını Macaristan’a döndürme kararında da, bu gelişmelerin etkili olduğunu söylememiz mümkün.

Devlet destekleri sayesinde, Çin’in küresel rekabette artık çok farklı bir konuma ulaştığını görüyoruz. OECD’nin yeni yayınladığı “Endüstriyel Sübvansiyonlar (2026)” raporu da bunu kanıtlar nitelikte.

 Çin, sanayi firmalarına OECD ülkelerine kıyasla 3 ila 8 kat fazla sübvansiyon veriyor. Bu rakam, OECD üyesi olmayan Brezilya, Hindistan ve Endonezya gibi ülkelerdeki desteklerden de yüksek.

NEFES KREDİSİ

TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu tarafından açıklanan Nefes Kredisi’nin yeniden başlamasını memnuniyetle karşıladık. TOBB Nefes Kredisi toplam büyüklüğü 100 milyar TL olurken, azami kredi tutarı 3 milyon TL olarak açıklandı. Birinci aşamada 25 milyar TL  kredi kullandırılacağı belirtildi.

Kredi Kullanım Detayları: 6 ay anapara ödemesiz. Azami vade: 48 ay. 24 aya kadar vadelerde faiz oranı %36. 24 ay üzeri vadelerde faiz oranı %34.

AB VİZESİ SORUNU

Türkiye Çin ile Schengen vizesi başvurularında başa baş gidiyor.  AB’nin 2025 verilerine göre Türkiye 1,2 milyonu aşan Schengen vizesi başvurusuyla Çin’in ardından dünya ikincisi. Bu rakamları nüfusa oranlayınca çok ilginç bir tablo ortaya çıkıyor. Türkiye’de nüfusa oranla vizeye başvurma sıklığı, Çin’in 11,5 katı, toplam başvuruda üçüncü olan Hindistan’ın ise tam 19 katı olarak gerçekleşti.

Vize başvurularının yoğun olması çok doğal ancak sıkıntı vize başvurularında giderek artan şekilde zorluk ve mağduriyet yaşanması.

Gümrük Birliği kapsamında malların serbest dolaştığı bir ortamda, bu malları üreten ve ihraç eden iş insanlarının hareketliliğinin kısıtlanması önemli bir çelişki oluşturmaya devam ediyor. Vize serbestlik sürecinin tamamlanması için şart koşulan 72 kriterden 66’sı yerine getirildi. Ancak kalan 6 kriter tamamlanmadı. Bu süreci tamamlamak önceliğimiz olmalı.”

ÇEVRE ÖDÜLLERİ

Şahabettin Bilgisu Çevre Ödülleri Törenimizi Kocaeli Valisi Sn. İlhami Aktaş ve Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Tahir Büyükakın başta olmak üzere değerli konuklarımız ve firma temsilcilerimizin katılımları ile gerçekleştirdik. Tören öncesinde Sare Ertaş Kural ve öğrencilerinin eserlerinden oluşan resim sergisinin açılışını gerçekleştirdik. Bu yıl;

Jüri Teşvik Ödülü, Bekaert Çelik Kord San. Ve Tic. A.Ş. – Kartepe Şubesi’ne,  Büyük Ölçekli İşletme Kategorisi Karma Sektör Çevre Ödülü, Federal Mogul Powertrain Otomotiv A.Ş. Sapanca Şubesi’ne, Büyük Ölçekli İşletme Kategorisi Otomotiv Ana Sanayi Çevre Ödülü, Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.-Kocaeli Fabrikaları’na, Büyük Ölçekli İşletme Kategorisi Çevre Ödülü Türk Henkel Kimya San. Ve Tic. A.Ş. Gebze 2 Şubesi’ne verildi. Ödül almaya hak kazanan ve katılım sağlayan tüm firmalarımızı tebrik ediyoruz.

SAVAŞ ETKİSİ BÜYÜMEYE HENÜZ YANSIMADI

Ekonominin birinci çeyrekte yüzde 2,5 büyüdüğünü, büyümeye sanayi hariç tüm sektörlerden pozitif katkı geldiğini ifade etmek istiyorum. Sanayi yüzde 0,8 küçülürken, imalat sanayi yüzde 1,4 daraldı. Yılın ilk çeyreğinde, büyüme verisinde, savaş etkisini henüz görmedik. Bu yılın tamamında, OVP’de öngörülen yüzde 3,8’lik büyümeden daha düşük bir düzeyi görebiliriz.

DIŞ TİCARET

İhracat mayıs ayında yüzde 9,3 düşüşle 22,5 milyar dolar, ithalat ise yüzde 15,7 düşüşle 28,1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı yüzde 15,7 düşüşle 5,6 milyar dolar oldu. Mayıs ayında, neredeyse bir haftalık iş günü kaybının etkisini gördük. Haziran ayında bu rakamın bir miktar toparlanmasını bekliyoruz.