Yeni asgari ücret artışıyla birlikte Türkiye’nin Avrupalı rakiplerin arasında en pahalı ülke konumuna geldiğine dikkat çekmek istiyorum. 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, ihracatçılar açısından maiiyet, rekabet gücü ve pazara erişimi etkileyen yeni bir düzenleme haline geldi. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, AB’nin Made in EU tercihinin ticarete yansımaları ve Grönland konusundaki tartışmaların yakından izlenmesi gerekiyor.

Yeni asgari ücret artışıyla birlikte Avrupa genelinde Romanya, Macaristan gibi ülkelerin seviyesine yaklaşıyoruz, Avrupalı rakiplerimiz arasında en pahalı ülke konumuna geliyoruz. Ucuz işgücü olarak görülen Mısır’da asgari ücret 125 Euro, Fas’ta 304 Euro düzeyinde iken bizim 750 euro bandındaki asgari ücret maliyetiyle bu ülkelerle rekabet edebilmemiz giderek zorlaşıyor.

-Mısır’a dikkat etmek gerekli

Tekstil ve hazır giyimden sonra tarım ürünlerinde de Mısır’ın, Türkiye’nin en önemli rakiplerinden biri haline geldiğini görüyoruz. Özellikle yaş meyve sebzede başta Avrupa ve Mısır olmak üzere Türkiye’nin ihracat pazarları Avrupa ve Rusya Mısır’ın eline geçmeye başladı.

Mısır’ın 2030 vizyonu kapsamında hedefi, ithal ettiği ürünleri üreterek ihraç edecek seviyeye ulaşmak. Dolayısıyla Mısır, Türkiye’ye birçok üründe rakip olmaya başladığı için yakından izlenmesi gereken bir ülke.

Türk ihraç ürünlerine olan talebin, dolayısıyla Mısır’a ihracatımızın da önümüzdeki yıllarda da giderek azalma riskinin olduğunu söyleyebiliriz.

-İmalat sanayinin katkısı geriliyor

Dünya Bankası’na göre son 3 yılda Türkiye’de imalat sanayi katma değerinin GSYH içindeki payı geriliyor. Bu pay 2024 yılında yüzde 17 oldu. Dünya ortalaması yüzde 15 olarak gerçekleşirken AB ortalaması yüzde 14 olarak gerçekleşti.

Son 65 yıllık gelişime baktığımızda, imalat sanayi katma değerinin GSYH içindeki payının en yüksek düzeyine yüzde 25,7 ile 1995 yılında ulaştığımızı görüyoruz.

Güney Kore’de imalat sanayi katma değerinin GSYH içindeki payı yüzde 27, Çin ve Vietnam’da yüzde 25 seviyesinde. Slovakya, Polonya, Macaristan, Fas yüzde 16 mertebesinde Türkiye’yi takip eden rakip ülkeler.

-SKDM yeni bir maliyet

Bildiğiniz üzere; Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat çerçevesinde geliştirdiği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla kesin uygulama dönemine girdi. Bu tarihten itibaren SKDM, özellikle Avrupa Birliği’ne ihracat yapan firmalarımız açısından bir uyum süreci olmaktan çıktı. Maliyet, rekabet gücü ve pazar erişimini doğrudan etkileyen yeni bir düzenleme haline geldi.

Avrupa Komisyonu, SKDM’nin kesin uygulama dönemine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla 17 Aralık 2025 tarihinde kapsamlı bir ikincil mevzuat ve politika belge paketi yayımladı. Bu düzenlemelerle birlikte, uygulamanın teknik ve mali çerçevesi büyük ölçüde netleşti.

Bu kapsamda; AB’nin demir-çelik, çimento, alüminyum, enerji, gübre ve hidrojen gibi karbon yoğun sektörlerde ithal ettiği ürünler için karbon maliyeti uygulanmaya başlandı.

2026 yılı itibarıyla AB’ye ihracat yapan firmalar açısından, ürünlerin karbon emisyonlarına karşılık SKDM sertifikası satın alınması ve teslim edilmesi zorunlu hale geldi. 2026 CBAM beyannamesi 30 Eylül 2027 tarihine kadar sunulacak.

SKDM sertifikalarının fiyatları, AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında oluşan haftalık ortalama fiyatlara göre belirlenecek; elektrik ve hidrojen hariç olmak üzere, ithalatçı başına yıllık 50 tonun altındaki ithalatlar SKDM mali yükümlülüğünden muaf tutulacak.

-Sanayi üretimi

Sanayi üretimi kasım ayında aylık yüzde 2,5, yıllık yüzde 2,4 artış gösterdi.  İmalat  sanayinde üretim  aylık yüzde 3,1, yıllık yüzde 2,7 olarak gerçekleşti. Aylık bazda ara malı, enerji, sermaye malı, orta düşük teknoloji ve yüksek teknoloji malları üretimi geriledi.

Aralık ayında 26,4 milyar dolara ulaşan ihracat rakamına paralel olarak sanayi üretiminin de ılımlı olarak yükselmesi beklentileri arasında yer aldı.

-İhracatta yüzde 4,5 artış

Aralık ayında ihracat yüzde 12,8 artışla  26 milyar 411 milyon dolar oldu. 2025 yılı toplam ihracatımız ise OVP hedefine paralel yüzde 4,5 artışla 273 milyar dolara yükseldi.

2025 yılının tamamında; Almanya, İngiltere, Fransa gibi Avrupa ülkelerinin pazar payında otomotiv sektörümüzün katkısıyla artış var.

Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayi ürünlerinde yakaladığı yükselişin dış ticaretin kompozisyonunu yüksek ve orta yüksek teknoloji odağında değiştirmesinden memnuniyet duyuyoruz.

-2026 hedefi de tutacak

2025 yılında Türkiye’nin yüksek ve orta yüksek teknolojili ürün ihracatı yüzde 10,7 artarak 112 milyar dolara yükseldi. Bunun yıllık bazda yüzde 48,7 artışla 10 milyar doları aşan kısmını savunma ve havacılık ihracatı oluşturdu.

Savunma ve havacılık hariç imalat sanayi içindeki yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerin payı ise sınırlı bir artış seyri izliyor.

Bu yıl küresel piyasaları bekleyen zorlu bir konjonktüre rağmen, hedeflenen 282 milyar dolarlık mal ihracatına ulaşacağımızı ümit ediyoruz.

-İthalat ve cari açık

İthalat  aralık ayında yüzde 11,2 artışla  35 milyar 826 milyon dolar oldu. Aralıkta dış ticaret açığı yüzde 6,9 artışla 9 milyar 416 milyon dolar oldu.

Aralık’ta yatırım malları ithalatı yüzde 38,6 artışla 6 milyar 406 milyon dolar oldu. Hammadde ithalatı yüzde 6,3 artışla  23 milyar 493 milyon dolar olurken, tüketim malları ithalatı yüzde 6,8 artışla  5 milyar 791 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Kasım ayında aylık cari açık 3 milyar 996 milyon dolar, yıllık cari açık 23 milyar 22 milyon dolar oldu.

Dış ticaret açığı, 6,38 milyar dolar olurken, hizmetler dengesi   3,92 milyar dolar dolar fazla verdi. Böylece cari işlemler hesabında 4 ay sonra açık vermiş olduk.

-Kocaeli ihracatta ikinci sırada

Ticaret Bakanlığı’nın, firmaların üretim yerleri esas alınarak hesaplanan ihracat büyüklüğüne göre 2025 yılının tamamında İstanbul ilk sırayı aldı. İstanbul’un ihracatı yüzde 1,41 artışla 57 milyar 758 milyon dolar oldu. Kocaeli’nin ihracatı yüzde 9,7 artışla 35 milyar 86 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2025 yılında Kocaeli’nin Türkiye ihracatından aldığı pay yüzde 12,83 olarak netleşti.

-Enflasyonda gelişmeler

Enflasyon aralıkta TÜFE bazında aylık yüzde 0,89, yıllık yüzde 30,89 artış gösterdi. ÜFE aylık yüzde 0,75, yıllık yüzde 27,67 artış gösterdi.

OECD’nin açıkladığı son verilere göre Türkiye; yıllık yüzde 32,9’luk enflasyonla 37 ülke arasında açık ara zirvede yer aldı.

2026-2028 OVP’de 2026 enflasyonu yüzde 16 hedefleniyor. Bu yıl enflasyondaki düşüşün kalıcı olması temel beklentimiz. Kredi büyümesinin ve kompozisyonunun dezenflasyon sürecini destekleyici bir çerçevede oluşmasını ümit ediyoruz.  Ancak, bu yılın Ocak ayında asgari ücret artışına bağlı olarak enflasyonda yükseliş bekliyoruz

-Kapasite kullanımı, işsizlik ve bütçe

Aralık ayı kapasite kullanım oranı kasım ayına göre değişmedi, geçen yılın aynı ayına göre 1,4 puan gerileyerek yüzde 74,4’e düştü. Kocaeli’de kapasite kullanımı geçen yılın aynı ayına göre kasım ayında 0,5 puan gerileyerek 70,8 olarak gerçekleşti.

İşsizlik oranı kasımda ekim ayına göre ve geçen yılın kasım ayına göre 0,1 puan artışla yüzde 8,5 oldu.

Genç nüfusta işsizlik oranı yüzde 15,4 olarak gerçekleşirken, ekimden kasıma çalışabilir nüfus 43 bin kişi arttı. İşgücüne katılanlar 128 bin kişi, istihdam edilenler ise 128 bin kişi arttı. Kasım itibariyle toplam istihdam sayısı 32 milyon 737 kişi oldu.

Bütçe aralık ayında 528,1 milyar TL açık verdi. Gelirler yüzde 43,7 artışla 1 trilyon 263,8 milyar TL,  giderler yüzde 4,8 artışla 1 trilyon 792 milyar TL oldu. Ocak-aralık bütçe açığı 1 trilyon 799,13 milyar TL olarak gerçekleşti.  Geçen yıl bütçe açığı 2 trilyon 106 milyar TL’ye ulaşmıştı. Dolayısıyla TL bazında açıkta yüzde 15 gerileme var. Dolar bazındaki bütçe açığında ise gerilemenin yüzde 3 olduğunu görüyoruz. OVP’de ise bu yıl bütçe açığının 1 trilyon 939 milyar TL olacağı öngörülmüştü.

2025 bütçe açığının OVP öngörüsünün 131 milyon TL altında gerçekleşmesini oldukça önemli görüyoruz. 2026 yılında da bu performansın devamını diliyoruz.