Gölcük Depremi’nin ardından 23 yıl geçti… Deprem dahil tüm afetlere hazır olmak için ‘unutmamak’ zorundayız

Geçen 23 yılın ardından 17 Ağustos Gölcük Depremi unutulmamalı.  17 Ağustos’un yarattığı büyük tahribat çıkarılması gereken dersler içeriyor.

Beklenen İstanbul depremi, depremin gündemde tutulması için en önemli gerekçe.

17 Ağustos depremi çok büyük can ve mal kaybı yarattı, yaşanan acıların yanı sıra depremden sonra Kocaeli gibi büyük bir sanayi bölgesinde üretim kesintiye uğradı. Depremin ardından Sanayi Odası olarak sanayinin deprem dahil olası afetlere karşı hazırlanmak için çeşitli programları uygulamaya başladık.

Kocaeli Sanayi Odası olarak, olası afetlere yönelik birçok çalışma yaptık ve girişimlerde bulunduk. Bunlar; APELL Projesi olarak isimlendirilen kapalı çevrim telsiz sistemi, deprem sonrasında artan engelli sayısının farkındalığıyla geliştirilen ‘Bizimköy Engelliler Üretim Merkezi’ projesi, AB normlarına uyum sürecindeki direktiflerden olan SEVESO ve ATEX çalışmalarımız, Proses Emniyeti Sempozyumu ve Sanayide Güvenli Yaşam ve İş Sürdürülebilirliği Eğitimleri seferberliğimiz oldu.

KSO’nun her yıl düzenlediği Depreme Hazırlık Anketi sonuçları sanayinin depreme karşı hazırlığı gündeminde tuttuğunu gösteriyor. Firmalarımızın büyük çoğunluğu depreme karşı hazırlıklı. Gerek fiziksel önlemler, gerek eğitim programları ile hazırlık yaptıklarını görüyoruz.

Oda olarak, depreme karşı hazırlık ve alınacak önlemlerle ilgili olarak yapılacak çalışmalarda firmalarımıza destek olmaya her zaman hazırız. Üzerinden 23 yıl geçse de 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin acısı hala yüreğimizde. Depremde hayatlarını kaybedenleri rahmetle anıyoruz. İhmal etmeyelim; afetlere karşı bilinçli ve hazırlıklı olalım.

İSTİHDAM GELİŞMELERİ

Ekonomik gelişmenin ana amacı ‘büyüme’yi sağlamaktır. Ancak büyüme sonucu istihdam artışını sağlayabiliriz.” dedi. İstihdamdaki gelişmenin ekonomik büyümenin hem nedeni, hem sonucu olduğuna vurgu yapan Zeytinoğlu Türkiye ekonomisinin istihdam sağlama konusunda potansiyelini yeterince kullanamadığına da dikkat çekti.  Türkiye’nin istihdam piyasasında aynı nüfusa sahip olduğumuz Almanya’ya göre 14 milyon kişi eksik olarak çalışıldığını söyleyen Ayhan Zeytinoğlu; “Daha yaşlı bir nüfusa ve daha gelişmiş bir teknoloji birikimine sahip Almanya’da 45 milyon kişi çalışıyorken, bizde 31 milyon kişi çalışıyor. Bu çelişkiyi gidermek öncelikli görevimiz olmalı.

İHRACAT GELİŞMELERİ

Temmuz ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 18,5 artarak 18 milyar 550 milyon dolara çıktı. En fazla ihracat yaptığımız ülkeler sıralamasında 1 milyar 488 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 318 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 17 milyon dolar ile İngiltere ilk 3 sırayı aldı. ABD’ye ihracatımızın aylık bazda yüzde 25’e yakın artması dikkat çekti. Aynı şekilde Irak’a yaptığımız ihracat da yüzde 29.9 artış ile 1 milyar 2 milyon dolara çıktı.

AB ülkelerine ihracat yüzde 5,2 artışla 7 milyar 351 milyon dolar olurken, Diğer Avrupa Ülkelerine ihracat yüzde 22.1 artışla 2 milyar 832 milyon dolar olarak gerçekleşti. Avrupa’nın ihracatımızdaki payı yüzde 54.9 oldu. Yakın ve Ortadoğu ülkelerine ihracat yüzde 19,3 artışla 3 milyar 134 milyon dolar olarak netleşti.

İTHALAT GELİŞMELERİ

Temmuz ayında ithalat yüzde 40.8 artışla 29 milyar 132 milyon dolar oldu. Yatırım malları ithalatı yüzde 18.3, hammadde ithalatı yüzde 46.6 artış gösterirken tüketim malları ithalatında da yüzde 28.3 artış gözlendi.

DIŞ TİCARET AÇIĞI

İthalatın ihracattan hızlı artması nedeniyle Dış Ticaret Açığı yüzde 144.5 artışla 10 milyar 582 milyon dolara yükseldi.

CARİ AÇIK

Haziran ayında aylık cari açık 3 milyar 458 milyon dolar olurken, yıllık Cari Açık  32 milyar 667 milyon dolara yükseldi. Turizm gelirleri artmasına rağmen, açıkta ana etken enerji ithalatı nedeniyle yükselen dış ticaret açığı oldu. Bu arada aynı ayda Hizmet gelirleri 4 milyar dolar, Dış ticaret açığı 6,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Temmuz’da da dış ticaret açığındaki yükseliş cari açığı artıracaktır düşüncesindeyim.

KOCAELİ DIŞ TİCARETİ

Kocaeli Gümrüklerinden aldığımız verilere göre temmuz ayında Kocaeli’den gerçekleşen ihracat yüzde 14.6 artışla 2 milyar 884 milyon dolara, ithalat ise yüzde 31.7 artışla 6 milyar 125 milyon dolara çıktı.

2022’nin yedi aylık döneminde ihracat yüzde 21.6 artışla 22 milyar 122 milyon dolar olarak gerçekleşti.

İthalat ise yüzde 26.2 artışla 41 milyar 598 milyon dolar olarak gerçekleşti.

ENFLASYONDA GELİŞMELER

Enflasyon verilerine baktığımızda temmuz ayında TÜFE aylık yüzde 2.37 artışla yüzde 79.90’a, ÜFE aylık yüzde 5.17 artışla yıllık yüzde 144.61’e çıktı. Enflasyondaki yükseliş döviz kurlarındaki hareket ve girdi fiyatlarındaki artışların devam etmesinden kaynaklandı.

ÜFE alt kalemlerine baktığımızda temmuzda yıllık bazda Elektrik- gaz-buhar fiyatlarının yüzde 441,7, Enerji fiyatlarının yüzde 350,64 arttığını görüyoruz. Enerji fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanan bu artışlar ÜFE’deki genel artışın çok üzerinde.  Dolayısıyla, ÜFE’nin zamanla TÜFE’yi yukarı çekmeye devam edeceğini düşünüyoruz. Halen ÜFE ile TÜFE arasındaki fark 65,01 puana çıkmış durumda.

KAPASİTE KULLANIMI

Temmuz ayı kapasite kullanım oranı geçen yılın aynı ayına göre 1.5 puan artışla yüzde 78.2 olarak gerçekleşti. Kocaeli’de kapasite kullanımı geçen yıla göre 1.5 puan artışla yüzde 71.8 oldu.

SANAYİ ÜRETİMİ

Haziran ayında sanayi üretimi aylık yüzde 1.3, yıllık yüzde 8.5 artış gösterdi.

Sektörlerin katkısına baktığımızda İmalat Sanayinde aylık yüzde 1.6, yıllık yüzde 10 artış görüyoruz. Aramalı üretiminde aylık yüzde 1, yıllık yüzde 4.9, Dayanıksız Tüketim Malı üretiminde aylık yüzde 4.9, yıllık yüzde 16.4 görüyoruz. Sermaye malı üretiminde aylık bazda yüzde 2.4 gerilerken yıllık olarak yüzde 12.4 artış sağlandı.  Orta Yüksek Teknoloji mallar üretiminde aylık yüzde 2.4, yıllık yüzde 16 artış görülürken Yüksek Teknolojili mallar üretiminde aylık yüzde 15.3 gerileme gözlendi. Yıllık bazda ise yüzde 2.2 artış yaşandı.

Aylık bazda; sermaye malları ve yüksek teknolojili ürünler kalemindeki gerilemeler, geleceğe yönelik yatırım ve büyümenin öncü göstergesi olduğundan dikkatle izlenmeli.

İŞSİZLİK

İşsizlik oranı haziran ayında yüzde 10.3 olarak açıklandı. İşsizlikte geçen yılın aynı ayına göre 0.6 puan, mayıs ayına göre 0.3 puan gerileme gözlüyoruz.

Mayıs’tan hazirana Çalışabilir Nüfus 79 bin kişi artarken, İşgücüne Katılanlar 182 bin kişi, İstihdam Edilenler 43 bin kişi geriledi. Mevsimsel olarak, tarım ve hizmetler sektörlerinde istihdam artışlarının yaşanabileceği bir dönemde gerileme dikkat çekici.

Haziran itibariyle toplam istihdam sayısı  30 milyon 866 bin kişi olarak netleşti. Mayıs’ta toplam istihdam  30 milyon 912 bin kişi idi.